หลายคนที่กำลังจะส่งเล่มวิทยานิพนธ์ครั้งแรกมักคิดว่าแค่พิมพ์เนื้อหาให้ครบและจัดหน้าให้สวยก็เพียงพอ แต่รายละเอียดที่ทำให้ต้องแก้เล่มซ้ำบ่อยที่สุดกลับเป็นเรื่องรูปแบบ ซึ่งแต่ละมหาวิทยาลัยและแต่ละคณะกำหนดไว้ไม่เหมือนกัน
ระยะขอบกระดาษและฟอนต์: จุดที่พลาดกันบ่อย
ตัวอย่างที่พบเป็นประจำคือระยะขอบ บางแห่งกำหนดขอบซ้าย 1.5 นิ้วเพื่อเผื่อเข้าเล่ม ขณะที่บางแห่งใช้ 1 หรือ 1.25 นิ้ว ฟอนต์ก็เช่นกัน หลายสถาบันยังใช้ TH SarabunPSK หรือ TH Sarabun New ขนาด 16 พอยต์ ส่วนงานภาษาอังกฤษบางหลักสูตรอาจอนุญาตให้ใช้ Times New Roman ตามคู่มือของคณะ
| รายละเอียด | จุฬาลงกรณ์ฯ | มหิดล | เชียงใหม่ | ธรรมศาสตร์ | แม่ฟ้าหลวง |
|---|---|---|---|---|---|
| ขอบซ้าย | 1.5 นิ้ว | 1.25 นิ้ว | 1.5 นิ้ว | 1.5 นิ้ว | 1.5 นิ้ว |
| ขอบขวา/บน/ล่าง | 1 นิ้ว | 1 นิ้ว | 1 นิ้ว | 1 นิ้ว | 1 นิ้ว |
| ฟอนต์เนื้อหา | TH SarabunPSK 16 | TH Sarabun New 16 | TH Sarabun 16 | TH SarabunPSK 16 | TH Sarabun New 16 |
| หัวข้อบท | TH SarabunPSK 18 ตัวหนา | TH Sarabun New 18 ตัวหนา | TH Sarabun 18 ตัวหนา | TH SarabunPSK 18 ตัวหนา | TH Sarabun New 18 ตัวหนา |
| ระยะห่างบรรทัด | โดยทั่วไป 1.5 บรรทัด (ให้ยึดคู่มือคณะ) | ||||
| เลขหน้าหลังบทที่ 1 | เลขอารบิก เช่น 1, 2, 3 | ||||
ข้อมูลในตารางเป็นเกณฑ์เบื้องต้นเพื่อใช้เปรียบเทียบ ไม่ใช่ข้อกำหนดแทนคู่มือของคณะ หากพบข้อมูลไม่ตรงกัน ให้ยึดเอกสารฉบับล่าสุดจากสถาบันเจ้าของหลักสูตร
สารบัญและเลขหน้า: จุดที่ใช้เวลาตรวจมากที่สุด
ก่อนบทที่ 1 มักใช้เลขโรมัน เช่น i, ii, iii ส่วนเนื้อหาหลักจึงเปลี่ยนเป็นเลขอารบิก ฟังดูง่าย แต่หากไม่ได้ตั้งค่า Section Break ใน Word ให้ถูกจุด เลขหน้าและสารบัญอาจไหลต่อกันทั้งเอกสาร
วิธีตั้งค่าเลขหน้าแยก Section
- วางเคอร์เซอร์ที่ท้ายหน้าสุดท้ายก่อนเริ่มบทที่ 1
- เลือก Layout → Breaks → Next Page เพื่อแทรก Section Break
- ดับเบิลคลิกที่ Footer และยกเลิก Link to Previous
- เลือก Insert → Page Number → Format Page Numbers แล้วกำหนดเลขโรมันและเลขอารบิกแยกกัน
- อัปเดตสารบัญทั้งตารางหลังจากจัดหน้าเสร็จ
การเข้าเล่มและไฟล์ PDF/A
บางมหาวิทยาลัยกำหนดสีปก ตราสัญลักษณ์บนสันหนังสือ หรือรูปแบบการเข้าเล่มเฉพาะคณะ และหลายแห่งเริ่มขอไฟล์ PDF/A สำหรับคลังปัญญา ไฟล์ Word ที่ส่งออกโดยไม่ตรวจฟอนต์และรูปภาพอาจทำให้หน้ากระดาษเพี้ยนได้ จึงควรตรวจไฟล์ PDF หลัง Export ทุกครั้ง
เช็กลิสต์ก่อนส่งเล่ม
- ระยะขอบกระดาษตรงตามคู่มือคณะ
- ฟอนต์และขนาดตัวอักษรถูกต้อง
- ระยะห่างบรรทัดและย่อหน้าสม่ำเสมอ
- เลขหน้าก่อนบทที่ 1 เป็นเลขโรมัน และเนื้อหาหลักเป็นเลขอารบิก
- สารบัญอัตโนมัติอัปเดตแล้วและเลขหน้าตรงกับเนื้อหา
- รูปภาพและตารางมีหมายเลขกับคำอธิบายครบถ้วน
- ปก สีปก และตราสัญลักษณ์ตรงตามคณะ
- ตรวจ PDF/A และฟอนต์ไม่เพี้ยน
- สำรองไฟล์ต้นฉบับ .docx และไฟล์ PDF ไว้คนละที่
ทางที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับคนที่ไม่อยากเสี่ยงโดนตีกลับ
ควรดาวน์โหลดคู่มือรูปแบบวิทยานิพนธ์ฉบับล่าสุดจากบัณฑิตวิทยาลัยของตัวเองมาอ่านก่อนเริ่มจัดเล่ม เพราะกฎของแต่ละคณะอาจมีการปรับปรุงทุกปี หากตรวจเองแล้วยังไม่มั่นใจหรือมีเวลาจำกัด สามารถค้นหาผู้เชี่ยวชาญและเปรียบเทียบราคาได้ที่ mytfind-format.com
ไม่แน่ใจว่ารูปเล่มตรงตามคู่มือหรือไม่?
ส่งคู่มือของคณะและไฟล์ต้นฉบับมาให้ทีมงานช่วยตรวจรูปแบบได้ก่อนเริ่มจัดเล่ม
สอบถามและส่งรายละเอียดงานคำถามที่พบบ่อย
ถ้าใช้ฟอนต์ผิดจะโดนตีกลับเลยไหม?
โดยมากจะได้รับแจ้งให้แก้ก่อนส่งฉบับสมบูรณ์ แต่เกณฑ์ของแต่ละคณะไม่เหมือนกัน จึงควรเช็กตั้งแต่เริ่มจัดเล่ม
ขอบซ้ายต้อง 1.5 นิ้วเสมอไปไหม?
ไม่เสมอไป บางคณะใช้ 1 หรือ 1.25 นิ้ว ระยะขอบเป็นข้อมูลที่ต้องยึดตามคู่มือของหลักสูตร
ทำสารบัญอัตโนมัติแล้วเลขหน้าเพี้ยน แก้อย่างไร?
ตรวจ Section Break และ Link to Previous ก่อน จากนั้นคลิกขวาที่สารบัญ เลือก Update Field และ Update entire table
PDF/A คืออะไร?
เป็นมาตรฐาน PDF สำหรับการจัดเก็บระยะยาว โดยฝังข้อมูลฟอนต์และองค์ประกอบที่จำเป็น ช่วยลดปัญหาไฟล์แสดงผลไม่ตรงกันเมื่อเปิดต่างเครื่อง
แหล่งข้อมูลที่ควรตรวจเพิ่มเติม
บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลแนวทางเบื้องต้น ควรตรวจคู่มือฉบับล่าสุดของสถาบันก่อนใช้อ้างอิงจริง:
- บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย: คู่มือการทำวิทยานิพนธ์
- มหาวิทยาลัยมหิดล: ข้อกำหนดและแนวปฏิบัติสำหรับการจัดทำรูปเล่มอิเล็กทรอนิกส์
- มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง: คู่มือการจัดรูปแบบการพิมพ์
- คู่มือการจัดรูปแบบวิทยานิพนธ์ของบัณฑิตวิทยาลัยและคณะเจ้าของหลักสูตร